เป็นคำถามที่คาใจของใครอีกหลายคนว่า ทำไม อัญมณี จึงเป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก เป็นสินค้าที่ควบคุมฉลากแล้วดีกับผู้บริโภคอย่างไร คำถามดังกล่าวจะได้รับคำตอบในบทความเรื่องนี้ค่ะ

เนื่องจากที่ผ่านมา มีผู้บริโภคร้องเรียนมายังสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค(สคบ.) ว่ามีการจำหน่ายสินค้าอัญมณีเจียระไนและเครื่องประดับอัญมณีเจียระไนให้กับนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ ซึ่งมีพฤติกรรมลักษณะหลอกลวงและเอารัดเอาเปรียบนักท่องเที่ยว โดยจำหน่ายสินค้าอัญมณีเจียระไนและเครื่องประดับเจียระไนที่มีคุณภาพต่ำ แต่มีราคาสูง จากการตรวจสอบปรากฏว่า ร้านจำหน่ายสินค้าดังกล่าวไม่จัดทำฉลากสินค้าให้ถูกต้องตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.๒๕๒๒ บางรายจัดทำสินค้าแต่แสดงฉลากสินค้าไม่ครบถ้วน ซึ่งพฤติกรรมดังกล่าวถือเป็นการทำลายภาพพจน์ของการท่องเที่ยว ส่งผลกระทบต่อธุรกิจท่องเที่ยว และชื่อเสียงของประเทศ

ดังนั้น เพื่อเป็นการคุ้มครองผู้บริโภคมิให้ถูกหลอก จากการขายสินค้าอัญมณีและเพื่อเป็นการให้ผู้ประกอบธุรกิจจัดทำฉลากสินค้าให้ถูกต้อง สคบ. จึงออกประกาศคณะกรรมการว่าด้วยฉลาก เรื่อง ให้อัญมณีเจียระไนและเครื่องประดับอัญมณีเจียระไนเป็นสินค้าที่ควบคุมฉลาก โดยฉลากสินค้าต้องระบุข้อความดังนี้
-  ชื่อและสถานที่ประกอบการ หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนในประเทศไทยของผู้ผลิตเพื่อขาย หรือของผู้จำหน่าย หรือของผู้สั่งหรือนำเข้ามาในราชอาณาจักรเพื่อขาย
-  อัญมณีเจียระไน หรือเครื่องประดับอัญมณีเจียระไน แล้วแต่กรณี ให้ระบุชื่ออัญมณีซึ่งเป็นชื่อเครื่องหมายการค้า

ห้ามใช้ชื่อของอัญมณีธรรมชาติประกอบคำที่ไม่ใช่อัญมณีธรรมชาติที่เป็นวัสดุเลียนแบบ หรือสังเคราะห์ เช่น มรกตเทียม เพชรเทียม มรกตสังเคราะห์ หรือเพชรสังเคราะห์ โดยให้ระบุว่า อัญมณีเลียนแบบ หรืออัญมณีสังเคราะห์

ห้ามใช้คำว่า ?เพชร? สำหรับอัญมณีที่ไม่ได้ประกอบด้วยธาตุคาร์บอน (carbon) เพียงธาตุเดียวตามธรรมชาติ
-  ต้องแสดงน้ำหนักอัญมณีเจียระไนและเครื่องประดับอัญมณีเจียระไน แต่ละชนิดที่ใช้ในการทำเครื่องประดับหรือขึ้นรูป ต้องระบุหน่วยเป็นกะรัตหรือใช้สัญลักษณ์ ct แทนก็ได้
-  ปริมาณความบริสุทธิ์ของทองรูปพรรณที่ใช้ในการขึ้นรูป ต้องระบุหน่วยเป็นกะรัตหรือเปอร์เซ็นต์ หรือร้อยละ หรือใช้สัญลักษณ์ k หรือ % แทนก็ได้
-  ราคาให้ระบุเป็นเงินสกุลไทย หรือจะระบุเป็นเงินสกุลอื่น หรือใช้สัญลักษณ์ของสกุลแทนก็ได้

จากเนื้อหาข้างต้น คงพอจะบอกได้ว่าข้อดีของประกาศฉบับนี้ดีอย่างไร และถึงแม้ว่าจะมีประกาศฉบับนี้คุ้มครองอยู่ก็ตาม แต่ผู้บริโภคก็ควรให้ความใส่ใจกับฉลากสินค้าทุกครั้งก่อนซื้อสินค้า เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการเลือกซื้อสินค้าดังกล่าว

ทั้งนี้ หากผู้ประกอบธุรกิจรายใดไม่จัดทำฉลากสินค้า หรือจัดทำฉลากไม่ถูกต้องตามประกาศดังกล่าว ถือว่าเป็นการฝ่าฝืนมีโทษจำคุกไม่เกิน ๖ เดือน ปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ